'BLOEMENOFFER', honderden gehaakte bloemen, in geel, oranje, roze, rood, paars, blauw en groen. Geofferd bij Kasteel Keukenhof in Lisse.
'OFFERING OF FLOWERS',  hundreds of crochet flowers, in yellow, orange, pink, red, purple, blue and green. Offered at Kasteel Keukenhof, Lisse.

Ik bracht een offer aan de natuur, van honderden gehaakte bloemen. Elke bloem draagt een bepaalde tijd aan huisvlijt in zich. Een poging van een mens om de natuur te vriend te houden. I made an offering to nature, of hundreds of crochet flowers. Every flower carries a certain time of application. An attempt of a human being to stay friends with nature. Met de middelen die haar gegeven zijn: kleur en tijd. Een offer van stukjes vrolijkheid en schoonheid. Opdat de natuur vredig zal blijven. With the possibilities that are given: colour and time. An offering of fragments of cheerful beauty.  So nature will stay peaceful. Ik nodigde mensen uit om mét mij te werken aan dit 'BLOEMENOFFER'. Door mee te haken aan een bloem. Opdat we dit offer met velen zouden brengen. Vele bloemen door velen geofferd. I invited people to work with me to create this 'OFFERING OF FLOWERS'. By making a crochet flower. So we would be many to bring this offering. Many flowers offered by many. Ik was een paar dagen bezig met het offeren van de door mij gehaakte bloemen. Ik sprak met de heer en mevrouw Van Doorne over het werk van vrouwen, veelal binnenshuis. Mevrouw Van Doorne liet me daarop het tapijt in de hal van Kasteel Keukenhof zien, gemaakt door ongehuwde Turkse meisjes; in de zomer werken ze op het land, in de winter maken ze tapijten. Dank u wel, mevrouw Van Doorne. I spent a few days offering my crochet flowers. I spoke to Mr. and Mrs Van Doorne about the work of women, often indoors. Then Mrs. Van Doorne showed me the carpet in the hallway of Kasteel Keukenhof, made by unmarried Turkish girls; during summer, they work on the land, during winter, they make carpets. Thank you, Mrs. Van Doorne. Intussen maakte de heer Van Doorne onderstaande foto van het bloemenoffer. Dank u wel, mijnheer Van Doorne. Meanwhile, Mr. Van Doorne took the photograph here under of the offering. Thank you, Mr. Van Doorne.


Daarna installeerde ik me met mijn stoeltjes, tafeltje en mandje met garens en haaknaalden. Om verder te haken. Ik nodigde mensen die langskwamen uit om me te helpen.  After that, I settled with my small chairs, table and basket with yarn and crochet needles. To continue the crochet. I invited people who passed by to join me.                      Bernadette Slobbe stuurde me onderstaande foto. Dank je wel, Bernadette. Bernadette Slobbe sent me the photograph here under. Thank you Bernadette.

Anderen haakten in... Others joined in...

Velen volgden. Ik was verrast door de hoeveelheid vrouwen die op mijn uitnodiging ingingen. Hieronder nog een aantal beelden. Many followed. I was surprised by the great number of women who accepted my invitation. Here under some more impressions.

Al hakend vertelden we elkaar wat ons bezig hield... While doing our crochet we told each other what engaged us...

We hielpen elkaar met de techniek... We helped each other with the technique...

We wisselden website-adressen uit... (dank je Coby, voor het adres). We exchanged website-addresses... (thanks Coby, for the address).

Iedere haakster die een (deel van een) bloem haakte, leverde zo haar bijdrage aan het offer.  Everyone who did (part of) a crochet flower, provided her part of the offering.

Iedere bloem die klaar was kreeg een plek in het bloemenoffer: aan de boom, verder de lucht in.... Every flower that was finished became part of the offering: on the tree, further into the sky...

Of kruipend vanuit het water in de richting van de boom... or crawling from the water towards the tree...

Ik was blij verrast om te zien hoeveel vrouwen, van alle leeftijden, meehaakten. Ook jonge meisjes kenden de techniek en deden mee. I was pleased and surprised to see how many women, of all ages, joined in. Also young girls new the technique and joined in.

En als ze de techniek niet kenden, wilden ze het graag leren om mee te kunnen doen. And if they did not know the technique, they were eager to learn it, to be able to join in.

We wisselden verhalen uit. Persoonlijke verhalen. Het bezig zijn met je handen, en elkaar dus vaak niet aankijken, hielp bij deze vertrouwelijkheden. Dank je wel Margaret, voor onderstaande foto. We exchanged stories. Personal stories. Being busy with your hands, and not looking each other in the eyes, helped to exchange these confidentialities. Thank you Margaret, for the photograph here under.

Mevrouw J. Stol kwam helpen met het bloemenoffer. Een bijzonder gesprek ontstond. Intussen werd door Heleen van Berkel een film gemaakt waarin ook mevrouw Stol vertelt wat kunst voor haar is. Via deze link https://www.youtube.com/watch?v=tmHJpv7likE te zien. Mrs J. Stol came to help with the offering of flowers. A unique conversation arose. Meanwhile Heleen van Berkel made a film where also Mrs Stol tells what art means to her. Via this link https://www.youtube.com/watch?v=tmHJpv7likE the film can be seen.

Johanna, 9 jaar, haakt ook mee. Tijdens het gesprek dat ontstaat, blijken mevrouw Stol en Johanna dezelfde voornaam te delen.  Daarop slaat mevrouw Stol haar armen om Johanna, geeft haar een knuffel en wenst haar veel geluk in haar leven. Een prachtig, zeer intens moment. Johanna, 9 years old, does some crochet too. During the conversation that arises, Mrs Stol and Johanna appear to share the same first name. Thereupon Mrs Stol takes Johanna in her arms, gives her a hug and wishes her much happyness in her life. A beautiful, very intens moment.

Intussen begint het bloemenoffer steeds meer een eigen leven te leiden. Los van mij. Ik heb het begin gemaakt. Daarna heb ik anderen gevraagd het offer verder te doen groeien. Dat gaat erg goed. Vele bezoekers haken mee en doen het offer verder groeien. Meanwhile the offering starts leading its own life. Separate from me. I made the beginning. Than I asked others to make the offering grow further. That goes very well. Many visiters do some crochet to make the offering grow further.  Hieronder nog een aantal foto's. Here under some more photographs.

Moeders en dochters, vriendinnen... Mothers and daughters, friends...

We helpen elkaar met de techniek. We help each other with the technique.

En de gesprekken blijven ontstaan, tussen onbekenden. Al werkende, zonder elkaar in de ogen te kijken, ontstaan heel bijzondere uitwisselingen. And the discussions keep on developping. While working, whithout looking each other in the eyes, very special conversations arise.

Maar doordat het bloemenoffer zo een eigen weg inslaat, begin ik me af te vragen of het de weg is die ik ermee bedoeld had... Blijft het achterliggend idee, het brengen van een offer, nog wel overeind? Of begint het langzaamaan te verzanden? But because the offering of flowers takes its own path, I start asking myself if this is what I ment to show with this work... Is the idea of the offering still standing? Or is it slowly fading away?

Ik uitte mijn twijfels bij collega's. Het was erg prettig om van diverse collega's soms onverwachte, maar zeer waardevolle kritiek te krijgen. Dus dank je Rob, voor je waardevolle kritiek van buitenaf. Je opmerkingen hebben me geholpen om mijn werk in het juiste perspectief te zien. Veel dank ook aan Judith en de andere collega's ter plaatse die me kritisch commentaar gaven. Jullie mening heb ik zeer gewaardeerd en ter harte genomen. I expressed my doubts towards colleagues. It was very pleasant to recieve from several colleagues sometimes unexpected, but very valuable remarks. So thank you Rob, for your very useful critisism from outside. Your remarks have helped me to see my work in the right perspective. Many thanks to Judith and the other colleagues on the spot who gave me their critical remarks. I very much appreciated and will remember your opinions.

Intussen kregen we bezoek van Ferrie Moene, dichter en performer. Dank je wel Ferrie, voor je gedichten. Meanwhile we got a visit from Ferrie Moene, poet and performer. Thank you Ferrie, for your poems.

Een aantal vrouwen komen nog eens terug om nog wat mee te haken. A number of women come again to do some more crochet.

Een prachtige ontmoeting ontstond met deze drie vrouwen. A beautiful encounter arose with these three women.

Petra, schilder en dichter, brengt haar bloem in het offer. Later stuurt ze me nog een gedicht. Dank je wel Petra. Petra, painter and poet, brings her flower into the offering. Later she sends me one of her poems. Thank you Petra.

Een mevrouw uit Wales is op bezoek in Nederland. Ze helpt me mee en haakt een hele bloem. Bij het weggaan vertelt haar man dat ze die dag haar verjaardag viert. Van harte gefeliciteerd, mevrouw uit Wales. Met uw bijdrage aan het offer gaf u mij een cadeautje. A woman from Wales is visiting the Netherlands. She helps me and makes a complete crochet flower. While leaving again, her husband tells me that she is celebrating her birthday today. Happy birthday, woman from Wales. With your contribution to the offering you gave me a present.

Hieronder een blik op een druk moment bij het bloemenoffer. Een groepje Duitse toeristen komt langs. Drie jonge vrouwen, 17, 18 en 19 jaar haken in. Een bijzonder gesprek ontstaat. Over hoe het is om als jonge Duitsers geconfronteerd te worden met het nazi-verleden. Ze vertellen me hoe ze, bij een bezoek aan het Anne Frank-huis in Amsterdam, zich voor het eerst niet persoonlijk beschuldigd voelden, doordat er een duidelijk onderscheid werd gemaakt tussen Duitsers en nazi's. Ik vond het bijzonder dat ze me dit wilden vertellen. Dank je wel, jonge Duitse vrouwen...  Here under a view on a busy moment at the offering of flowers. A group of German tourists passes by. Three young women, 17, 18 and 19 years old join in to do some crochet. A special conversation develops. About how it is for young Germans to be confronted with the nazi-history. They tell me how they, for the first time, did not feel personally accused, at their visit to the Anne Frank-house in Amsterdam.  Because their was made a clear difference between Germans and nazi's. The fact that they were willing to tell me this, I found very special. Thank you, young German women...

Midden in deze drukte is er het meisje Robin, 7 jaar. Ze heeft nog nooit gehaakt, is vastbesloten om een aandeel aan het bloemenoffer te maken. En blijkt linkshandig. Een van de Duitse vrouwen, die alleen Duits spreekt, begrijpt wat er gaande is (taalgrenzen vervagen. Prachtig!),  en probeert mij duidelijk te maken hoe ik dit linkshandige meisje moet leren haken. Robin is ook erg gevoelig (hooggevoelig?) voor wat er om haar heen gebeurt. Samen slagen we erin om een lichtroze ringetje te haken. Onderstaande foto toont Robins ringetje. Robins moeder maakte foto's. Ik zou het enorm op prijs stellen als ze me één van die foto's zou willen toesturen... In the middle of this commotion there was the girl Robin, 7 years old. She never did crochet before, is determined to make a part of the offering. And she appears to be lefthanded. One of the German women, who only speaks German, understands what is going on (language boundaries fade away. Beautiful!), and tries to make me understand how to learn a lefthanded girl to make crochet. Robin is also very sensitive (highsensitive?) for what is happening around her. Together we achieve to make a small pink crochet ring. The photograph here under shows Robins crochet ring. Robins mother took photographs. I would highly appreciate it if she would send me one of those photographs... 

Veel vrouwen haakten in. De mannen bleven steeds wat op de achtergrond. Ik begon deze mannen uit te nodigen om met ons mee te haken. Om op deze manier ook hun bijdrage aan het bloemenoffer te leveren. Velen zeiden dat ze het op school wel hadden geleerd. Maar ze wilden niet met ons meedoen. Totdat de man op onderstaande foto een lacherige poging deed... Dank u mijnheer, voor de poging! Many women joined in. The men stayed a bit in the background. I started inviting these men to join us in crochet. To do their bit in the offering. Many of them told me they had learned to do crochet at school. But they did not want to join us. Until the man on the photograph here under did a giggly attempt... Thank you sir, for the attempt!

Uiteindelijk komt er een man die direct bereid is om een poging te wagen. Op de foto's hieronder is eerst zijn vrouw bezig om het hem voor te doen... Finally there comes a man who immediately is willing to give it a try. On the photographs following, first his wife is showing him how to make the crochet...

...en hoe hij het uiteindelijk dapper zelf doet. Dank u wel mijnheer, u hebt mijn dag goed gemaakt! ...and how he finally does the crochet, courageously, by himself. Thank you sir, you made my day!

Ook collega's komen hun bijdrage leveren. Marion was de eerste collega die haar bloemetje bijdroeg. Er volgde later nog een bloem... Colleagues too came to do their bit of offering. Marion was the first colleague who did her bit. Another flower followed later...

Lya volgde... Lya followed...

En ook Mai kwam, met haar gezelschap, een bijdrage leveren aan het bloemenoffer. Dank Mai, leuk je ontmoet te hebben. And Mai too came, with her companions, to do her bit of offering. Thanks Mai, nice to have met you.

Het bloemenoffer groeide. Intussen liep de sliert met bloemen rondom de lindeboom. Elke bloem heeft een eigen verhaal. The offering of flowers grew. The bunch of flowers wrapped around the lime tree. Every flower has its own story.

De verhalen die me werden verteld, de ervaringen die ik te horen kreeg, waren vaak zeer persoonlijk. Eén van die verhalen, horend bij de foto hieronder, is zo bijzonder dat ik het graag wil vermelden. Een vrouw vertelt me dat ze een tweelingbroertje heeft dat nooit is geboren. Dat tweelingbroertje heeft zich als het ware in haar genesteld en ze heeft hem altijd meegedragen. Na een operatie kreeg ze het gevoel dat het tweelingbroertje van haar los aan het komen is. Maar hij is er nog wel. Ze heeft dit willen verbeelden door twee bloemen vanuit één draad te haken. Eén bloem bungelt er wat losjes bij. Is nog niet volledig los van de andere... Dank, voor deze bijdrage! En dank voor het vertellen van het bijbehorende verhaal... The stories that people told me, the experiences that I heard, were often very personal. One of those stories, that goes with the photograph below, is so special that I really like to mention it. A woman tells me that she has a twin brother that was never born. That twin brother has settled himself so to say inside her body and she has always carried him with her. After undergoing surgery she got the feeling that the twin brother is coming loose of her. But he still is there. She has tried to give an image to this by making two crochet flowers together from one yarn. One flower dangles somewhat loosely. It is not completely loose from the other... Thank you, for this contribution! And thanks for having told me the story that goes with it...

Dit is slechts een deel van wat gebeurde in de week dat ik mensen vroeg om mee te werken aan het bloemenoffer. En slechts een deel van de foto's die zijn gemaakt. Er zijn meerdere vrouwen geweest die me zeiden dat ze thuis bloemen zouden haken om die later aan het offer te komen toevoegen. Ik zou het geweldig vinden als ze dit inderdaad doen.

Het bloemenoffer is een eigen leven gaan leiden. Ik ben weer naar huis gegaan, maar het bloemenoffer groeit verder. Ik zou het erg op prijs stellen als ik af en toe nog een foto of bericht toegestuurd krijg van hoe het bloemenoffer er uit ziet. Ik wacht op jullie bericht...

This is just part of what happened that week when I invited people to join me to make the offering. And just a part of the photographs that were taken. There were several women who told me they would make crochet flowers and would come and attache them to the offering later. It would be wonderful if they really do this.

The offering of flowers has started to live its own life. I went home, but the offering is still growing. I would appreciate it very much if, every now and then, I get a photograph or message about what the offering of flowers looks like. I am waiting for your message...

 

Op 30 september kreeg ik onderstaande foto toegestuurd door mevrouw Anny van Rhijn. Wij ontmoetten elkaar op de laatste dag dat ik bezig was met het bloemenoffer. Ze vertelde me dat ze werkt met ouderen in Wassenaar. En dat het thema Bloemenoffer de cliënten waarmee ze werkt zeker zou aanspreken. Ze zou me op de hoogte houden. Zie hier hoe het werk is opgepakt. Mooi hoe het Bloemenoffer nu zelf verder groeit. Hartelijk dank Anny, ik hoop dat jullie er met genoegen mee bezig zijn.          On September 30 the photograph here under was sent to me by Mrs. Anny van Rhijn. We met on the last day when I was working on the offering of flowers. She told me that she works with elderly people in Wassenaar. And that the theme 'Offering of flowers' would surely appeal to her clients. She pomised to keep me up to date. Look how the work was  picked up. Beautiful how the Offering is now growing further by itself. Thanks very much Anny, I hope that you enjoy working on it.


Op 24 oktober stuurde Bart Ensing me onderstaande foto's. De tijd gaat zijn gang, het gras groeit en neemt zo langzaamaan het Bloemenoffer in zich op. De zon en de regen laten hun invloed gelden; de bloemen veranderen van vorm en kleur. Maar het offer is nog onmiskenbaar aanwezig! Dank je wel Bart, voor de foto's.
On October 24, Bart Ensing sent me the photographs here under. Time moves on, the grass grows and slowly takes over the Offering. The sun and rain start counting; the flowers change form and colour. But the Offering is still indisputably present! Thank you Bart, for the photographs.

En zo werd het januari 2015. En krijg ik een berichtje van Margaret Rutgers. Zij was één van de velen die in augustus bijdroegen aan het Bloemenoffer. Ze wilde in de gaten houden hoe de tijd zijn werk zou doen. En wilde zo het proces blijven volgen. Ze vertelt me dat ze in oktober nog foto's heeft genomen. En dat ze nu terug is gegaan om het beeld van een paar maanden later vast te leggen. Tot haar grote schrik komt ze erachter dat het hele Bloemenoffer is weggehaald. Net als andere installaties die tegelijkertijd in augustus waren gemaakt. Ze is erg teleurgesteld, ze had graag de langzame verwording willen volgen.
And then it was January 2015. And I get a message from Margaret Rutgers. She was one of the many who contributed to the Offering of flowers. She wanted to keep an eye on how time would do its work. And wanted to keep on following the proces. She tells me she had been taking photographs in October. And that she came back now to record the appearance of the Offering some months later. To her great upset she finds out the complete Offering of flowers has been removed. Just like the other installations which were also made in august. She is highly disappointed, she would have wanted to follow the slow degeneration.

In eerste instantie ben ik ook teleurgesteld. Ik had ook graag gezien dat de tijd zijn werk had kunnen doen. Ik neem contact op met Kasteel Keukenhof. Daar wordt me verteld dat het Bloemenoffer was 'verpauperd' en daarom is opgeruimd.
At first I am disappointed too. I too would have appreciated seeing that time would have been able to do its work. I contact Castle Keukenhof. There I am told the the Offering of flowers was impoverished and therefore has been cleared away.

Het is anders gegaan dan ik had gehoopt. Maar toen ik het Bloemenoffer na die week in augustus achterliet, heb ik het overgeleverd aan de tijd. En het mooie vind ik nu dat de manier waarop het verdwenen is ook tekenend is voor onze manier van omgaan met 'verwording'. Wanneer dingen er niet als stralend nieuw uitzien, kleurig en schoon, dan willen we ze niet meer zien. Dan worden ze weggehaald en wordt de omgeving schoongemaakt. Zodat alles er weer netjes en aangeharkt uit ziet.
It went different than I had hoped. But when I left the Offering of flowers, after that week in August, I handed it down to time. And the beautiful thing now is that the way it has disappeared is also characteristic for our way to deal with 'degeneration'. When things do not look radiatingly new, colourfull and clean, we do not longer want to see them. Then they are cleared away and the setting is cleaned. So everything looks tidy and raked again.

Wat ik wel erg jammer vind is dat er geen foto's zijn gemaakt van hoe het Bloemenoffer er uit zag, nèt voordat het is weggehaald. Margaret was te laat om ze te nemen, Kasteel Keukenhof heeft ze niet willen nemen. Jammer, het zou een mooie illustratie geweest zijn om dit blog af te ronden.
What I do greatly regret is the fact that there were no photographs taken of how the Offering of flowers looked like, just before is was cleared away. Margaret was too late to take them, Castle Keukenhof has not been willing to take them. It's a pitty, it would have been a beautiful illustration to accomplish this blog.

Dit is het laatste bericht dat ik aan dit blog toevoeg. Met ter afsluiting nog een paar foto's die Margaret in oktober nam. Hartelijk dank Margaret, voor het nemen en doorsturen van de foto's. Ik hoop dat dit blog een waardige illustratie is van alles wat er rondom het ontstaan en weer verdwijnen van het Bloemenoffer is gebeurd. Dankzij al die handen die samenkwamen om het te maken.
This is the last report I will add to this blog. With as completion another few photographs that Margaret took in October. Thanks very much Margaret, for taking and sending me the photographs. I hope this blos is a worthy illustration of everything that has happened around the realization and vanishing of the Offering of flowers. Thanks to all these hands that came together to realise it.

Ine van Son, januari 2015
Ine van Son, January 2015

 

marieke de niet

9 september 2014

whow wat een geweldige reportage !!! Helaas kon ik niet naar Lisse komen, maar ben blij dat ik toch nog mee mocht genieten van jouw prachtige project !!! Even liefde en vrede voor elkaar voelen en beleven in deze hectische wereld !! DANK JE WEL


Ine van Son

9 september 2014

Dag Marieke, dank je wel voor je reactie. Leuk dat je het zo hebt gewaardeerd. Het bloemenoffer is in de kasteeltuin achtergebleven. Misschien ben je op een later moment nog eens in de gelegenheid om te gaan zien hoe het verder groeit. En wat de regen en de tijd er verder mee zal doen.


margaret rutgers

10 september 2014

Hallo Ine, Genoten van je blog/bloemenoffer. Het lijkt mij dat het voor jouw zeker een aparte ervaring is geworden,met zoveel verschillende mensen/verhalen. En dat je deze met ons deelt!! En dat dan al die mooie gehaakte bloemen bijdragen aan jouw kunstwerk,ik vond het een bijzondere eer om er op die manier aan mee te werken . En ik zal zeker het bloemenoffer blijven volgen...hoe het de natuurkrachten doorstaat!!!


Sonja Dusarduijn

10 september 2014

Dag Ine, ik krijg er kippenvel van je verhaal. Wat een mooie ervaring en wat mooi dat jij als kunstmens zoveel mensen hebt kunnen raken en hun verhaal hebt mogen delen. Ik word er stil van De tweelingbloem is heel bijzonder. Ik probeer echt om binnenkort de tuin te bezoeken. Jeetje, wat bijzonder.


Ine van Son

10 september 2014

Dag Margaret, jij ook dank voor je reactie. Ik vond het een hele stap om het verloop van mijn werk zo uit handen te geven. Ik had totaal niet voorzien wat er zou ontstaan; al die verhalen die werden verteld, dat vond ik zo bijzonder... Ik ben blij dat je dit blog ook op prijs hebt gesteld. En ik hoop dat je me af en toe laat weten hoe het offer zich verder ontwikkelt.


Ine van Son

10 september 2014

Dag Sonja, dank je voor je reactie. Blijf het blog volgen, wie weet wat voor moois er nog gaat komen...


Renée Korbee

12 september 2014

Dank je lieve Ine voor dit prachtige door jou vastgelegde document over de "wording" van het Bloemenoffer. Ik realiseer me dat ik, door alle omstandigheden, mijzelf de tijd niet heb gegund om bij jou een bloem te komen haken. Ik wil dit bij een eventueel volgende editie goedmaken zowel naar jou als naar mijzelf. Ik blijf het Bloemenoffer volgen. En ik wens je alle succes met je volgende projecten.


Ine van Son

12 september 2014

Dank je Renée, het Bloemenoffer is een project van velen geworden. Ik stel het op prijs als je me af en toe nog kunt laten weten hoe het Bloemenoffer erbij ligt. Alvast bedankt daarvoor! En wie weet, misschien kun je in de toekomst bij een andere installatie nog eens je bijdrage leveren.


Marion Steur

18 september 2014

Wat een mooi portret heb je gemaakt van je bloemenoffer, Ine! Alles draait om verbinding, het haken zelf, het groeiende bloemenkleed, het samen haken, het haken voor iets groters, het achterlaten wat is gemaakt om het te laten worden wat het kan zijn. Ik heb warme herinneringen aan je bloemenoffer en onze gesprekken.


Ine van Son

19 september 2014

Dank voor je woorden, Marion. Ja, met name het laten worden wat het kan zijn vind ik op dit moment het spannendste... en ik volg de ontwikkelingen met grote interesse. Jouw bijdrage aan de groei van het Bloemenoffer, in beeld en in woorden, heeft er aan bijgedragen dat de installatie meer is geworden dat een verzameling losse bloemen.